Trong ngành cơ khí và xây dựng, nếu Inox 304 được coi là “tiêu chuẩn phổ thông” thì SUS 316 chính là “phiên bản cao cấp” với khả năng chống chịu môi trường khắc nghiệt vượt trội.
Vậy SUS 316 là gì? Tại sao các kỹ sư lại chỉ định dùng SUS 316 cho các công trình ven biển hay bệnh viện dù giá thành đắt đỏ? Bài viết này sẽ giải mã toàn bộ về loại “thép không gỉ siêu bền” này.
SUS 316 là gì?
SUS 316 (hay còn gọi là Inox 316, Thép không gỉ 316) là hợp kim thép không gỉ thuộc dòng Austenitic (tương tự như SUS 304). Tên gọi “SUS” là viết tắt của cụm từ Steel Use Stainless theo tiêu chuẩn công nghiệp Nhật Bản (JIS).
Điểm khác biệt cốt lõi của SUS 316 so với các loại inox thường chính là sự xuất hiện của nguyên tố Molypden ($Mo$).
- Nhờ có Molypden, SUS 316 có khả năng chống ăn mòn lỗ (pitting corrosion) và ăn mòn kẽ hở cực tốt, đặc biệt trong môi trường chứa Clorua (muối biển) hoặc axit.
Thành phần hóa học của Inox 316
Để hiểu rõ bản chất SUS 316 là gì, chúng ta cần xem xét bảng thành phần hóa học của nó. Sự pha trộn tỉ lệ các nguyên tố này quyết định độ bền của vật liệu:
| Nguyên tố | Hàm lượng (%) | Vai trò chính |
| Crom ($Cr$) | 16.0 – 18.0 | Tạo lớp màng bảo vệ chống gỉ. |
| Niken ($Ni$) | 10.0 – 14.0 | Tăng độ dẻo dai, ổn định cấu trúc Austenit. |
| Molypden ($Mo$) | 2.0 – 3.0 | “Vũ khí bí mật” giúp chống ăn mòn nước biển/axit. |
| Cacbon ($C$) | $\le$ 0.08 | Giữ độ cứng (với dòng 316L thì C $\le$ 0.03). |
| Sắt ($Fe$) | Còn lại | Nguyên tố nền. |
Phân loại: Sự khác biệt giữa SUS 316 và SUS 316L
Khi tìm mua vật liệu, bạn sẽ thường thấy ký hiệu SUS 316L. Vậy nó khác gì SUS 316 thường?
- SUS 316: Hàm lượng Cacbon tối đa 0.08%.
- SUS 316L (L = Low Carbon): Hàm lượng Cacbon cực thấp, chỉ dưới 0.03%.
- Ưu điểm: SUS 316L khắc phục được nhược điểm “kết tủa cacbit” ở mối hàn khi thi công. Do đó, nếu công trình cần hàn nhiều, người ta ưu tiên dùng 316L để mối hàn không bị ăn mòn theo thời gian.
So sánh Inox 304 và Inox 316 (Quan trọng)
Đây là phần quan trọng nhất giúp bạn quyết định nên mua loại nào để tối ưu chi phí.
| Tiêu chí | Inox 304 (SUS 304) | Inox 316 (SUS 316) |
| Khả năng chống gỉ | Tốt trong môi trường thường, nước mưa. | Xuất sắc, chịu được nước biển, hóa chất, axit. |
| Thành phần | Không có Molypden. | Có 2% – 3% Molypden. |
| Từ tính | Không nhiễm từ (hoặc rất nhẹ). | Hoàn toàn không nhiễm từ. |
| Độ sáng bóng | Sáng bóng cao. | Hơi sẫm màu hơn 304 một chút. |
| Giá thành | Phổ thông. | Cao hơn 304 khoảng 1.5 lần. |
| Ứng dụng | Đồ gia dụng, bàn ghế, lan can trong nhà. | Tàu biển, thiết bị y tế, bồn hóa chất. |
Tại sao nên sử dụng Inox 316? (Ưu điểm)
- Chống ăn mòn tuyệt đối: Là lựa chọn bắt buộc cho các công trình ven biển, nơi gió mang hơi muối có thể “ăn mòn” inox 304 chỉ sau vài năm.
- Chịu nhiệt độ cao: SUS 316 hoạt động ổn định ở nhiệt độ lên tới 500°C, và chịu được quá trình oxy hóa không liên tục tới 870°C.
- Vệ sinh an toàn: Bề mặt trơ, không phản ứng hóa học nên được dùng làm dụng cụ phẫu thuật (dao, kéo y tế) và bồn chứa thực phẩm sạch.
Ứng dụng thực tế
- Ngành hàng hải: Phụ kiện tàu thuyền, mỏ neo, lan can cầu cảng.
- Ngành y tế: Ghép nối xương, dụng cụ phẫu thuật, Bệnh viện.
- Ngành hóa chất: Bồn chứa dung môi, đường ống dẫn dầu khí.
- Đời sống: Đồng hồ đeo tay cao cấp (ví dụ Apple Watch bản thép, đồng hồ Thụy Sĩ thường dùng thép 316L), trang sức.
Cách nhận biết Inox 316 thật giả
Bằng mắt thường rất khó phân biệt SUS 316 và SUS 304. Bạn cần dùng các phương pháp sau:
- Dùng thuốc thử chuyên dụng: Nhỏ thuốc thử lên bề mặt.
- Inox 304: Màu xám.
- Inox 316: Màu nâu đen (hoặc phản ứng màu đặc trưng theo hướng dẫn của lọ thử).
- Kiểm tra mác in: Hàng chính hãng thường dập chìm/nổi chữ “SUS 316” hoặc “316L”.
- Phân tích quang phổ: Dùng máy bắn kim loại để ra tỷ lệ thành phần (Cách chính xác nhất cho các đơn hàng lớn).
Như vậy, SUS 316 là loại thép không gỉ cao cấp với “vũ khí” là nguyên tố Molypden giúp chống lại sự ăn mòn của muối và axit.
- Nếu bạn làm công trình dân dụng thông thường: SUS 304 là đủ và tiết kiệm.
- Nếu bạn làm công trình ven biển, y tế, hoặc tiếp xúc hóa chất: SUS 316 là lựa chọn bắt buộc để đảm bảo tuổi thọ công trình.
Liên hệ ngay với chúng tôi nếu bạn cần báo giá các loại thép tấm, thép ống Inox 316/316L chuẩn chất lượng.