Khi mua sắt thép xây dựng, bạn sẽ thấy trên thân cây thép có dập nổi các ký hiệu như CB300, CB400, SD295 hay SS400. Đây chính là “chứng minh thư” xác định chất lượng và khả năng chịu lực của thép.
Vậy mác thép là gì? Làm sao để biết công trình của mình cần dùng mác thép nào? Bài viết này sẽ giúp bạn đọc hiểu mọi ký hiệu trên cây thép chỉ trong 5 phút.
1. Mác thép là gì?
Mác thép (Steel Grade) là thuật ngữ chuyên ngành dùng để chỉ khả năng chịu lực của thép (cụ thể là cường độ chịu kéo và giới hạn chảy). Mác thép càng cao thì thép càng cứng và chịu được lực tác động càng lớn.
Tại Việt Nam, mác thép còn cho biết sản phẩm đó được sản xuất theo tiêu chuẩn nào (TCVN của Việt Nam, JIS của Nhật Bản hay ASTM của Mỹ).
2. Giải mã ký hiệu mác thép xây dựng (Phổ biến nhất)
Hiện nay, các nhà máy lớn như Hòa Phát, Pomina, Việt Nhật đều sử dụng tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 1651-2:2018. Bạn sẽ thường gặp các ký hiệu bắt đầu bằng chữ CB.
Ý nghĩa ký hiệu CB300, CB400, CB500:
- C: Viết tắt của “Cấp” (Cấp độ bền).
- B: Viết tắt của “Bê tông” (Dùng cho cốt bê tông).
- Con số (300, 400, 500): Chỉ giới hạn chảy của thép (đơn vị MPa hoặc N/mm²). Số càng lớn, thép càng chịu lực tốt.
- Ký hiệu cuối (V/T): V là thép vân (thép vằn), T là thép trơn.
Ví dụ thực tế:
- CB300V: Thép thanh vằn dùng cho cốt bê tông, giới hạn chảy 300 MPa (Thường dùng cho nhà dân dụng dưới 7 tầng).
- CB400V: Thép thanh vằn, giới hạn chảy 400 MPa (Dùng cho nhà cao tầng, chung cư).
- CB500V: Thép cường độ cao (Dùng cho cầu đường, cao ốc chọc trời).
3. Các mác thép phổ biến khác (JIS, ASTM)
Ngoài tiêu chuẩn CB của Việt Nam, trên thị trường còn lưu hành các mác thép theo tiêu chuẩn Nhật Bản (JIS) và Mỹ (ASTM), thường thấy ở thép hình và thép tấm.
| Mác thép | Tiêu chuẩn | Đặc điểm & Ứng dụng |
|---|---|---|
| SS400 | JIS G3101 (Nhật) | Thép kết cấu thông dụng nhất. Dùng làm thép tấm, thép hình U, I, V, H. Độ bền kéo khoảng 400-510 MPa. |
| SD295 / SD390 | JIS G3112 (Nhật) | Thép thanh vằn (tương đương CB300/CB400). Thường thấy ở thép Việt Nhật (Vina Kyoei). |
| Gr40 / Gr60 | ASTM (Mỹ) | Thường dùng trong các dự án có vốn đầu tư nước ngoài hoặc xuất khẩu. |
| C45 / S45C | JIS G4051 | Thép cacbon chất lượng cao. Cứng hơn thép xây dựng, dùng để chế tạo chi tiết máy, khuôn mẫu, trục. |
Xem thêm: Thép Cacbon là gì để hiểu rõ hơn về thành phần tạo nên độ cứng của các mác thép này.
4. Tại sao phải chọn đúng mác thép?
Việc chọn sai mác thép có thể gây ra 2 hậu quả nghiêm trọng:
- Lãng phí tiền bạc: Xây nhà cấp 4 hoặc nhà 2 tầng chỉ cần mác CB300 là đủ. Nếu bạn mua CB400 hoặc CB500 giá thành sẽ cao hơn, gây lãng phí không cần thiết vì công trình không dùng hết khả năng chịu lực đó.
- Mất an toàn (Nứt, Sập): Ngược lại, xây nhà cao tầng (trên 7 tầng) mà dùng thép mác thấp (CB300) hoặc thép tổ hợp (thép âm) thì kết cấu sẽ bị yếu, dễ võng sàn, nứt dầm khi chịu tải trọng lớn.
5. Cách kiểm tra mác thép khi mua hàng
Để tránh mua phải thép kém chất lượng hoặc sai mác, bạn cần:
- Nhìn ký hiệu trên thân thép: Các thương hiệu uy tín (Hòa Phát, Pomina, Miền Nam) đều dập nổi mác thép (Ví dụ: …HP…CB400…).
- Yêu cầu CO/CQ: Yêu cầu nhà cung cấp đưa “Chứng chỉ xuất xưởng” (Mill Test Certificate). Trên đó sẽ ghi rõ thành phần hóa học và kết quả kéo nén của lô thép đó.
- Kiểm tra màu sơn đầu cây: Mỗi nhà máy có quy định màu sơn riêng cho từng mác thép (Ví dụ: Hòa Phát mác CB400 thường sơn đầu màu vàng hoặc xanh lá tùy đường kính).
6. Kết luận
Hiểu rõ mác thép là gì giúp bạn trở thành người mua hàng thông thái. Tóm lại:
- Xây nhà dân dụng thông thường: Chọn CB300V hoặc SD295.
- Xây nhà cao tầng, nhà xưởng lớn: Chọn CB400V, CB500V hoặc SD390.
- Làm kết cấu nhà xưởng, cơ khí: Chọn SS400.
Nếu bạn đang cần tư vấn chọn loại thép phù hợp và nhận báo giá thép xây dựng chính hãng (Hòa Phát, Việt Nhật…), hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được hỗ trợ.