Yếu tố ảnh hưởng giá thép hình gồm hai nhóm. Nhóm thứ nhất là thị trường, nằm ngoài tầm kiểm soát của người mua: giá phôi và nguyên liệu, nguồn cung nhập khẩu, tỷ giá, chính sách thuế. Nhóm thứ hai nằm ngay trong đơn hàng của bạn: quy cách, khối lượng mỗi mét, mác thép, xuất xứ, gia công, số lượng và điều kiện giao hàng. Hiểu cả hai nhóm sẽ giúp bạn đọc đúng báo giá, so sánh công bằng giữa các nơi bán và biết chỗ nào có thể tiết kiệm.
Tóm tắt các yếu tố ảnh hưởng giá thép hình
| Nhóm | Yếu tố | Tác động chính |
|---|---|---|
| Thị trường | Giá phôi, quặng sắt, than cốc, thép phế | Quyết định giá vốn của nhà máy |
| Nguồn cung nhập khẩu | Thép hình cỡ lớn phụ thuộc nhiều vào hàng nhập | |
| Tỷ giá, cước vận tải biển | Thay đổi giá vốn hàng nhập | |
| Thuế, phòng vệ thương mại | Chênh giá giữa các nước xuất xứ | |
| Đơn hàng | Quy cách và khối lượng mỗi mét | Hàng đủ barem và hàng nhẹ giá khác nhau |
| Mác thép | Mác cường độ cao đắt hơn mác thường | |
| Xuất xứ, nhà máy | Chênh theo nước sản xuất và thương hiệu | |
| Gia công: cắt, khoan, mạ kẽm, sơn | Cộng thêm chi phí ngoài giá thép | |
| Số lượng, thanh toán | Đơn lớn thường có giá tốt hơn | |
| Vận chuyển, bốc dỡ | Phụ thuộc quãng đường và điều kiện công trường |
1. Giá nguyên liệu và phôi thép
Thép hình được cán nóng từ phôi. Thép hình cỡ lớn như H, I thường cán từ phôi dầm hoặc phôi khối lớn, còn thép góc, U cỡ nhỏ có thể cán từ phôi vuông. Giá phôi lại phụ thuộc vào công nghệ luyện thép: lò cao dùng quặng sắt và than cốc, lò điện dùng thép phế. Khi giá quặng, than hay thép phế trên thế giới biến động, giá phôi đổi theo và sau một độ trễ sẽ phản ánh vào giá thép hình.
Nếu muốn hiểu phôi thép là gì và vì sao nó quyết định giá thép thành phẩm, bạn có thể đọc bài phôi thép là gì.
2. Nguồn cung trong nước và nhập khẩu
Khác với thép xây dựng (thép thanh, thép cuộn) có hàng chục nhà máy trong nước, thép hình cỡ lớn có rất ít nhà sản xuất nội địa. Đơn vị tiêu biểu là PY VINA, theo công bố của hãng sản xuất thép H từ 100 × 100 đến 700 × 300, thép U từ 150 × 75 đến 380 × 100 và thép góc cỡ lớn. Hòa Phát đã khởi công nhà máy ray và thép đặc biệt tại Dung Quất ngày 19/12/2025 (công suất thiết kế 700.000 tấn/năm, có thép hình trong cơ cấu sản phẩm), nhưng theo kế hoạch công bố, sản phẩm đầu tiên dự kiến từ năm 2027.
Phần lớn thép hình còn lại được nhập khẩu, nhiều nhất từ Trung Quốc, sau đó là Hàn Quốc, Nhật Bản và các nước ASEAN. Vì vậy giá thép hình trong nước chịu ảnh hưởng trực tiếp từ giá chào hàng xuất khẩu của các nhà máy nước ngoài, nhất là thị trường Trung Quốc. Khi nguồn cung một quy cách nào đó khan hiếm, giá quy cách đó có thể tăng riêng dù mặt bằng chung không đổi.
3. Tỷ giá và cước vận tải
Hàng nhập khẩu được mua bằng ngoại tệ, thường là đô la Mỹ. Khi tỷ giá tăng, giá vốn tính bằng đồng Việt Nam tăng theo dù giá chào bằng đô la không đổi. Cước tàu biển, phí cảng và vận chuyển nội địa từ cảng về kho cũng cộng vào giá. Thép hình nặng và dài, nên chi phí vận chuyển chiếm tỷ trọng đáng kể với các đơn hàng giao xa.
4. Thuế nhập khẩu và phòng vệ thương mại
Thuế nhập khẩu thép hình phụ thuộc vào mã HS và nước xuất xứ. Hàng có giấy chứng nhận xuất xứ theo các hiệp định thương mại tự do (ví dụ Form D cho hàng ASEAN, Form E cho hàng Trung Quốc) có thể được hưởng thuế suất ưu đãi. Ngoài ra, Nhà nước có thể áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại như thuế chống bán phá giá với một số sản phẩm thép từ một số nước. Hai lô cùng quy cách nhưng khác xuất xứ vì vậy có thể chênh giá rõ rệt. Vai trò của giấy chứng nhận xuất xứ được giải thích trong bài CO CQ là gì.
5. Quy cách và khối lượng mỗi mét
Đây là yếu tố khiến nhiều người so sánh báo giá sai. Cùng gọi là “U100” hay “I200”, hàng đủ tiêu chuẩn và hàng nhẹ có khối lượng mỗi mét khác nhau. Ví dụ theo JIS G3192, U100 × 50 × 5 × 7,5 nặng 9,36 kg/m; một cây U100 trên thị trường nếu chỉ nặng khoảng 8 kg/m thì rõ ràng ít thép hơn. Khi giá được báo theo cây, cây nhẹ luôn có vẻ rẻ hơn.
Ngoài ra, giá theo kg của các quy cách cũng không bằng nhau. Quy cách phổ biến, sản xuất nhiều thường có giá tốt; quy cách lớn, ít người dùng hoặc phải đặt nhập riêng thường có giá cao hơn và thời gian chờ lâu hơn. Chiều dài cây (6 m hay 12 m) cũng ảnh hưởng đến giá vận chuyển và tỷ lệ hao hụt khi cắt.
Cách kiểm khối lượng mỗi mét và các dấu hiệu hàng nhẹ có trong bài 7 bước chọn thép hình đúng chuẩn.
6. Mác thép
Mác thép thông dụng như SS400, A36, Q235B có giá thấp nhất. Mác cường độ cao hơn như Q355B, SM490, A572 Grade 50 có thêm nguyên tố hợp kim và kiểm soát chặt hơn, nên giá cao hơn. Mác do thiết kế quyết định, người mua không nên hạ mác để giảm giá. Sự khác nhau giữa các mác thép kết cấu phổ biến có trong bài thép Q355 là gì.
7. Xuất xứ và nhà máy sản xuất
Thép hình từ Nhật Bản, Hàn Quốc hay hàng sản xuất trong nước của nhà máy lớn thường có giá cao hơn hàng từ một số nhà máy nhỏ. Mức chênh phản ánh độ ổn định của kích thước, khối lượng, cơ tính và độ đầy đủ của chứng chỉ. Với công trình có giám sát hoặc yêu cầu xuất xứ theo hồ sơ thiết kế, lựa chọn xuất xứ có thể bị giới hạn, kéo theo mức giá.
8. Gia công và xử lý bề mặt
Giá thép hình niêm yết thường là giá thép đen, cây nguyên. Các dịch vụ sau đây làm tăng tổng chi phí:
- Cắt theo kích thước, khoan lỗ, vát mép, hàn bản mã.
- Mạ kẽm nhúng nóng: tính theo khối lượng thép đem mạ, giá phụ thuộc độ dày lớp kẽm yêu cầu. Khác biệt giữa mạ nhúng nóng và mạ điện được giải thích trong bài mạ điện là gì.
- Phun bi làm sạch, sơn lót, sơn phủ theo hệ sơn chỉ định.
Khi so báo giá, hãy tách riêng giá thép và giá gia công để so sánh công bằng.
9. Số lượng, thời điểm và điều kiện thanh toán
Đơn hàng lớn, lấy cả xe hoặc cả bó thường có đơn giá tốt hơn đơn lẻ vài cây. Thanh toán ngay hay trả chậm cũng ảnh hưởng giá, vì bên bán phải tính chi phí vốn. Thời điểm mua có tác động khi thị trường đang trong xu hướng tăng hoặc giảm, hoặc khi tồn kho của đại lý về một quy cách đang thiếu hay thừa.
10. Vận chuyển và bốc dỡ tại công trình
Thép hình dài 6 m hoặc 12 m, nặng từ vài chục đến vài trăm kg mỗi cây, nên cần xe phù hợp và thiết bị cẩu. Công trình trong hẻm nhỏ, khu phố cấm tải giờ cao điểm hoặc cần cẩu hạ hàng sẽ phát sinh thêm chi phí. Hãy hỏi rõ báo giá đã gồm giao hàng tới đâu, có bao gồm cẩu hạ hay không.
Đọc báo giá thép hình thế nào cho đúng?
Trước khi so sánh giữa các nơi bán, hãy chắc chắn các báo giá được quy về cùng một mặt bằng:
- Đơn vị giá: đồng/kg hay đồng/cây. Nếu theo cây, hỏi khối lượng mỗi cây.
- Barem tính tiền: theo cân thực tế hay theo barem lý thuyết; barem của tiêu chuẩn nào.
- Quy cách đầy đủ: chiều cao × rộng cánh × dày bụng × dày cánh × chiều dài, không chỉ “I200”.
- Mác và xuất xứ: SS400 hay Q355; hàng nước nào; có chứng chỉ theo lô không.
- Thuế và phí: đã gồm VAT chưa; giao hàng, cẩu hạ, cắt có tính phí riêng không.
Bảng giá cập nhật theo từng loại có ở trang giá thép hình hôm nay, trong đó giá thép I và thép góc có trang riêng là giá thép chữ I và giá thép góc V.
Cách giảm chi phí mua thép hình mà không giảm chất lượng
- Chốt quy cách sớm và gom đơn để mua theo lô lớn thay vì mua lẻ nhiều lần.
- Lên bảng cắt từ bản vẽ để chọn chiều dài cây 6 m hay 12 m cho ít hao hụt nhất.
- So giá theo đồng/kg và kg/m, không chỉ theo cây.
- Tách giá gia công để so sánh và chọn đơn vị gia công phù hợp.
- Chuẩn bị mặt bằng nhận hàng để tránh phát sinh phí cẩu, phí chờ xe.
Các bước cụ thể, từ bóc khối lượng, hỏi giá để so sánh công bằng đến những bẫy “giá rẻ” cần tránh, được tổng hợp trong bài kinh nghiệm mua thép hình giá tốt mà vẫn đúng chuẩn.
Thép hình được dùng ở rất nhiều hạng mục; biết rõ mục đích sử dụng giúp chọn đúng loại và tránh mua thừa. Tham khảo thêm bài ứng dụng của thép hình H, I, U, V.
Các yếu tố trên đang tác động thế nào tới giá thép quý IV được phân tích trong bài giá thép cuối năm tăng hay giảm.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao giá thép hình ở các nơi chênh nhau nhiều?
Thường do khác khối lượng mỗi mét, khác mác, khác xuất xứ, hoặc báo giá đã hay chưa gồm VAT, vận chuyển. Quy về cùng mặt bằng mới so sánh được.
Giá thép hình tính theo kg hay theo cây?
Cả hai đều có. Nên quy về đồng/kg và kiểm khối lượng mỗi mét để biết giá thật.
Thép hình mạ kẽm đắt hơn bao nhiêu?
Phụ thuộc đơn giá mạ, độ dày lớp kẽm và khối lượng thép. Hãy yêu cầu báo riêng giá mạ.
Có nên mua thép hình lúc giá đang giảm?
Nếu tiến độ cho phép và có kho bảo quản, có thể cân nhắc. Nhưng không nên đánh đổi tiến độ hay chất lượng để chờ giá.
Kết luận
Giá thép hình là kết quả của giá phôi, nguồn cung nhập khẩu, tỷ giá, thuế và các đặc điểm cụ thể của đơn hàng như quy cách, khối lượng mỗi mét, mác thép, xuất xứ, gia công và vận chuyển. Người mua không điều khiển được thị trường, nhưng hoàn toàn có thể so sánh báo giá đúng cách và tối ưu đơn hàng. Cần báo giá thép hình theo quy cách cụ thể, hãy liên hệ Giá Thép Hôm Nay.