Mua thép hình giá rẻ đúng nghĩa là trả ít tiền hơn cho cùng một lượng thép đạt yêu cầu, chứ không phải tìm cây thép có giá thấp nhất. Rất nhiều báo giá “rẻ” thực chất là cây thép nhẹ hơn, mác thấp hơn hoặc chưa tính VAT, vận chuyển. Bài viết hướng dẫn cách quy giá về đúng mặt bằng, các cách tiết kiệm thật sự từ khâu bóc khối lượng, chọn chiều dài cây, gom đơn, đến những trường hợp có thể cân nhắc thép đã qua sử dụng, cùng những “bẫy giá rẻ” cần tránh.
Giá rẻ thật và giá rẻ ảo
Thép hình được mua để chịu lực, mà khả năng chịu lực phụ thuộc vào tiết diện và mác thép. Vì vậy thước đo đúng để so giá là đồng trên mỗi kg thép đúng quy cách, đúng mác. Ví dụ minh họa với hai báo giá thép U100 cây 6 m:
| Báo giá | Khối lượng 1 cây | Giá 1 cây (giả định) | Giá quy ra mỗi kg |
|---|---|---|---|
| Nơi A: U100 × 50 × 5 × 7,5 đủ barem (9,36 kg/m) | 56,2 kg | 100 đơn vị | 1,78 đơn vị/kg |
| Nơi B: U100 hàng nhẹ (8,0 kg/m) | 48,0 kg | 90 đơn vị | 1,88 đơn vị/kg |
Nơi B rẻ hơn 10% mỗi cây, nhưng tính theo kg lại đắt hơn khoảng 5%, chưa kể tiết diện nhỏ hơn có thể không đạt yêu cầu thiết kế. Quy cách và khối lượng các cỡ thép U có ở trang thép hình U các quy cách. Đây là lý do bước đầu tiên khi mua thép hình là quy mọi báo giá về đồng/kg và kiểm khối lượng mỗi mét. Cách kiểm cụ thể có trong bài hướng dẫn kiểm tra thép hình khi nhận hàng.
Bước 1: Bóc khối lượng chính xác trước khi hỏi giá
Tiết kiệm lớn nhất thường nằm ở việc mua đúng và đủ, không thừa không thiếu:
- Lập bảng thống kê thép từ bản vẽ: quy cách, chiều dài từng thanh, số lượng.
- Tính khối lượng bằng chiều dài nhân kg/m theo barem của tiêu chuẩn sẽ mua.
- Gộp các quy cách gần nhau nếu thiết kế cho phép, để mua số lượng lớn một quy cách thay vì lẻ tẻ nhiều quy cách.
Khi có bảng khối lượng, bạn hỏi giá được rõ ràng và các nơi bán báo giá trên cùng một danh sách, dễ so sánh.
Bước 2: Chọn chiều dài cây để giảm hao hụt
Thép hình thường có cây 6 m và 12 m. Chọn sai chiều dài có thể làm thừa nhiều mẩu cắt bỏ. Ví dụ dầm dài 4,1 m: cây 12 m cắt được 2 đoạn và dư 3,8 m, còn cây 6 m chỉ ra 1 đoạn và dư 1,9 m. Nếu phần dư 3,8 m không dùng được cho chi tiết khác, mua cây 6 m có thể tiết kiệm hơn dù đơn giá như nhau. Ngược lại, dầm dài 5,9 m thì cây 6 m hoặc 12 m đều rất ít hao hụt.
Với công trình nhiều cấu kiện, nên lập bảng cắt tổng hợp: ghép các đoạn ngắn vào phần dư của cây dài. Đơn vị gia công có phần mềm tối ưu cắt thường làm được việc này.
Bước 3: Hỏi giá đúng cách để so sánh công bằng
Gửi cùng một danh sách cho 3 đến 5 nơi bán, yêu cầu báo giá ghi rõ:
- Quy cách đầy đủ (cao × rộng cánh × dày bụng × dày cánh × chiều dài).
- Khối lượng mỗi cây hoặc kg/m, barem dùng để tính tiền.
- Mác thép, tiêu chuẩn, xuất xứ, có chứng chỉ theo lô hay không.
- Giá đã gồm VAT chưa, giao đến đâu, có cẩu hạ không.
- Thời gian giao hàng và điều kiện thanh toán.
Báo giá nào thiếu thông tin thì yêu cầu bổ sung trước khi so. Mặt bằng giá chung có thể tham khảo tại bảng giá thép hình cập nhật.
Bước 4: Gom đơn và tận dụng số lượng
- Mua một lần cho cả hạng mục thay vì mua nhiều đợt nhỏ: giá tốt hơn và tiết kiệm chi phí vận chuyển.
- Lấy đủ một xe nếu có thể; chuyến xe chở nửa tải vẫn tốn gần như chuyến đầy.
- Đặt sớm quy cách hiếm: quy cách ít người dùng thường phải chờ hàng, mua gấp sẽ khó thương lượng giá.
Bước 5: Tách giá thép và giá gia công
Nhiều đơn vị báo giá trọn gói “thép + gia công + sơn”. Cách này tiện nhưng khó biết mình trả bao nhiêu cho từng phần. Hãy yêu cầu tách riêng:
- Giá thép theo kg.
- Giá cắt, khoan, hàn bản mã theo kg hoặc theo chi tiết.
- Giá làm sạch, sơn hoặc mạ kẽm nhúng nóng theo kg hoặc m².
Khi tách ra, bạn có thể so sánh từng phần và chọn mua thép một nơi, gia công một nơi nếu có lợi hơn.
Bước 6: Chọn đúng mác, đừng chọn “dư mác” hay “thiếu mác”
Mác cường độ cao như Q355, SM490 đắt hơn SS400, Q235. Dùng mác cao ở chỗ thiết kế chỉ cần SS400 là lãng phí; ngược lại hạ mác ở chỗ thiết kế yêu cầu Q355 để giảm giá là không được phép. Mác do kỹ sư kết cấu chỉ định; người mua chỉ nên tối ưu giá trong đúng mác đó. Sự khác nhau giữa các mác thông dụng có trong bài thép Q355 khác SS400 thế nào.
Khi nào có thể cân nhắc thép hình đã qua sử dụng?
Thép hình đã qua sử dụng (thép thanh lý từ hệ chống đỡ, công trình tạm, nhà xưởng tháo dỡ) có giá thấp hơn thép mới. Có thể cân nhắc cho:
- Công trình tạm: lán trại, cầu tạm, hệ chống đỡ, giàn giáo đặc biệt.
- Hạng mục phụ, tải nhỏ, sau khi được kỹ sư đánh giá.
Không nên dùng cho kết cấu chịu lực chính khi không có hồ sơ vật liệu. Nếu dùng, cần kiểm tra kỹ: tiết diện còn lại sau gỉ, vết cắt, lỗ khoan cũ, biến dạng, mối hàn cũ, và tốt nhất là lấy mẫu thử cơ tính.
Những bẫy “thép hình giá rẻ” cần tránh
| Bẫy | Biểu hiện | Cách phòng |
|---|---|---|
| Hàng nhẹ bán như hàng đủ | Giá mỗi cây thấp, không ghi kg/m | Hỏi kg/m, cân thử khi nhận |
| Hạ mác | Báo “thép hình I200” không ghi mác | Yêu cầu ghi mác, đối chiếu chứng chỉ |
| Gắn tên thương hiệu không đúng | Chào “thép hình hãng lớn” nhưng không có chứng chỉ nhà máy | Xem chứng chỉ, ký hiệu, nhãn bó |
| Giá chưa gồm chi phí | Rẻ hơn nhưng chưa VAT, chưa vận chuyển, cẩu hạ | Quy về giá giao tận công trình, đã VAT |
| Thiếu chiều dài | Cây ngắn hơn 6 m hoặc 12 m | Đo chiều dài khi nhận |
| Gỉ sâu, cong vênh | Hàng tồn lâu, bảo quản kém | Kiểm bề mặt, loại cây không đạt |
Ví dụ hay gặp là hàng được chào “thép hình Hòa Phát”. Bài Hòa Phát đã có thép hình chưa giải thích cách kiểm tra trường hợp này.
Thời điểm mua có quan trọng không?
Giá thép hình biến động theo giá phôi, giá thép thế giới, tỷ giá và nguồn cung nhập khẩu, như phân tích trong bài các yếu tố ảnh hưởng giá thép hình. Nếu tiến độ cho phép và có chỗ bảo quản, theo dõi giá vài tuần trước khi chốt đơn có thể giúp mua được thời điểm tốt. Tuy nhiên, chờ giá quá lâu có thể làm chậm tiến độ và phát sinh chi phí lớn hơn khoản tiết kiệm được.
Tiết kiệm chi phí vận chuyển và bốc dỡ
- Chọn nơi bán có kho gần công trình.
- Chuẩn bị đường vào, mặt bằng để xe và cẩu tiếp cận, tránh phí chờ.
- Nhận hàng một lần, tránh giao lắt nhắt nhiều chuyến.
- Kê gối, che chắn sẵn để thép không bị gỉ trong thời gian chờ gia công.
Giá thép hình đi cùng mặt bằng chung của vật liệu xây dựng. Diễn biến từ đầu năm có trong bài giá vật liệu xây dựng và dự báo cuối năm.
Câu hỏi thường gặp
Mua thép hình giá rẻ ở đâu?
Ở nơi có giá thấp trên mỗi kg thép đúng quy cách, đúng mác, có chứng chỉ, sau khi đã quy về cùng điều kiện VAT và giao hàng. Không có “nơi rẻ nhất” cho mọi quy cách.
Có nên mua thép hình theo cây?
Có thể, nhưng phải biết khối lượng mỗi cây để quy ra đồng/kg.
Thép hình nhẹ có dùng được không?
Chỉ dùng khi thiết kế cho phép và được bán đúng tên, đúng khối lượng. Không dùng thay cho thép đủ barem ở kết cấu chịu lực chính.
Mua số lượng lớn có được giá tốt hơn?
Thường là có, cả về đơn giá và chi phí vận chuyển trên mỗi tấn.
Kết luận
Muốn mua thép hình giá rẻ mà không rủi ro, hãy so giá theo đồng/kg kèm khối lượng mỗi mét, bóc khối lượng chính xác, chọn chiều dài cây hợp lý, gom đơn, tách giá gia công và đúng mác thiết kế. Những khoản tiết kiệm này bền vững hơn nhiều so với việc chọn cây thép có giá thấp nhất. Cần báo giá thép hình theo danh sách cụ thể, hãy gửi bảng khối lượng cho Giá Thép Hôm Nay để được tư vấn.