Các loại hoa văn của thép tấm chống trượt phổ biến gồm hoa văn 5 gân (gân cụm vuông góc), hoa văn gân lá hay hạt đậu, hoa văn 3 gân và hoa văn kim cương. Mỗi kiểu có độ bám, khả năng thoát nước và độ dễ vệ sinh khác nhau. Nhưng trước khi chọn hoa văn, cần phân biệt một điều quan trọng hơn: tấm gân cán nóng (gân liền khối, mặt sau phẳng) và tấm dập gân (dập nổi từ tấm mỏng, mặt sau lõm). Bài viết đi qua từng kiểu hoa văn, cách nhận biết, cách chọn theo công trình và lưu ý về độ dày, khối lượng khi mua.
Thép tấm chống trượt là gì?
Thép tấm chống trượt (thép tấm gân, thép tấm nhám) là thép tấm có các gân nổi trên một mặt để tăng ma sát, giúp người đi lại và xe đẩy không bị trượt, kể cả khi bề mặt dính nước hay dầu. Sản phẩm dùng cho sàn thao tác, bậc cầu thang, sàn xe tải, nắp hố ga, sàn tàu, sàn nhà xưởng.
Giá và quy cách theo độ dày có tại trang bảng giá thép tấm chống trượt.
Gân cán nóng và gân dập: phân biệt trước khi chọn hoa văn
| Tiêu chí | Thép tấm gân cán nóng | Tấm dập gân (dập nổi) |
|---|---|---|
| Cách làm | Gân được tạo ngay khi cán nóng, nhờ trục cán có khắc hoa văn | Dập nguội từ tấm phẳng mỏng |
| Mặt sau | Phẳng | Lõm theo hình gân |
| Chiều dày thông dụng | Từ khoảng 2,5 đến 10 mm hoặc hơn | Mỏng, thường vài mm trở xuống |
| Khả năng chịu tải | Tốt, dùng làm sàn chịu lực | Thấp hơn, thường dùng ốp, trang trí, bậc nhẹ |
| Vật liệu hay gặp | Thép cacbon SS400, Q235 | Thép, nhôm, inox mỏng |
Cách nhận biết nhanh: lật tấm lên xem mặt sau. Mặt sau phẳng là gân cán nóng; mặt sau có các vết lõm theo hoa văn là tấm dập. Khi mua để làm sàn chịu lực, hãy chọn tấm gân cán nóng.
1. Hoa văn 5 gân
Bề mặt gồm các cụm 5 đường gân ngắn song song, cụm này đặt vuông góc với cụm bên cạnh, tạo thành ô bàn cờ. Đây là kiểu phổ biến nhất của thép tấm gân cán nóng trên thị trường Việt Nam, cả hàng sản xuất trong khu vực lẫn hàng nhập khẩu.
- Ưu điểm: chống trượt theo nhiều hướng nhờ các cụm gân xoay vuông góc; dễ mua, có nhiều độ dày.
- Hạn chế: nhiều khe giữa các gân, bám bụi bẩn, khó vệ sinh hơn kiểu gân thưa.
- Phù hợp: sàn nhà xưởng, sàn thao tác, bậc thang, sàn xe tải.
2. Hoa văn gân lá, hạt đậu
Bề mặt có các gân đơn hình giọt nước, hình lá hoặc hạt đậu, xếp so le, mỗi hàng xoay một góc. Kiểu này rất phổ biến ở thị trường Mỹ, châu Âu; tiêu chuẩn Mỹ cho thép tấm sàn có gân (floor plate) là ASTM A786.
- Ưu điểm: gân thưa, thoát nước tốt, dễ vệ sinh hơn kiểu 5 gân.
- Hạn chế: ít hàng sẵn ở Việt Nam, thường phải đặt hoặc nhập.
- Phù hợp: khu vực ẩm ướt, cần vệ sinh thường xuyên như nhà máy thực phẩm (thường dùng loại inox), sàn tàu, cầu cảng.
3. Hoa văn 3 gân
Tương tự 5 gân nhưng mỗi cụm chỉ có 3 gân. Bề mặt thưa hơn, ít gặp trên thép tấm cán nóng ở thị trường trong nước; hay xuất hiện trên tấm nhôm chống trượt.
4. Hoa văn kim cương
Gân hình thoi xếp đều thành lưới. Kiểu này gặp nhiều ở tấm nhôm chống trượt (dùng trong xe, thùng xe, bậc lên xuống) và tấm dập. Với thép cacbon cán nóng, kiểu kim cương ít phổ biến hơn kiểu 5 gân.
So sánh nhanh các kiểu hoa văn
| Hoa văn | Chống trượt | Thoát nước, vệ sinh | Mức phổ biến ở Việt Nam (thép cán nóng) |
|---|---|---|---|
| 5 gân | Tốt, nhiều hướng | Trung bình | Rất phổ biến |
| Gân lá, hạt đậu | Tốt | Tốt | Ít, thường phải đặt |
| 3 gân | Khá | Khá | Ít |
| Kim cương | Khá | Trung bình | Chủ yếu trên tấm nhôm, tấm dập |
Độ dày và khối lượng thép tấm gân
Độ dày ghi trên báo giá thép tấm gân (ví dụ “tấm gân 5 ly”) thường là độ dày nền, chưa tính chiều cao gân. Vì phần gân nổi, tấm gân nặng hơn tấm trơn cùng độ dày nền. Cách tính gần đúng thông dụng là cộng thêm khoảng 3 kg cho mỗi mét vuông: tấm gân 5 mm khổ 1500 × 6000 nặng khoảng (5 × 7,85 + 3) × 9 = 380,25 kg. Bảng đầy đủ có trong bài cách tính khối lượng thép tấm trơn và tấm gân.
Khi đo bằng thước kẹp, hãy đo ở phần nền giữa các gân. Đo qua đỉnh gân sẽ ra số lớn hơn độ dày nền.
Chọn hoa văn và độ dày theo công trình
| Công trình | Gợi ý |
|---|---|
| Sàn thao tác, sàn kho trên khung thép | Gân cán nóng 5 gân, độ dày theo nhịp khung đỡ và tải |
| Bậc cầu thang thép | Gân cán nóng 5 gân, mép bậc có thể gấp hoặc hàn thép góc tăng cứng |
| Sàn xe tải, thùng xe | Gân cán nóng hoặc tấm nhôm gân để giảm khối lượng |
| Nắp hố ga, nắp mương | Gân cán nóng dày, có sườn tăng cứng mặt dưới |
| Khu ẩm ướt, thực phẩm | Inox chống trượt hoặc tấm gân mạ kẽm nhúng nóng |
| Ốp chân tường, trang trí | Tấm dập gân mỏng, nhôm hoặc inox |
Tấm gân làm sàn chịu tải phải được kê trên khung đỡ với khoảng cách hợp lý; tấm mỏng nhịp rộng sẽ võng khi có người hoặc xe đẩy đi qua. Khung đỡ thường làm bằng thép góc hoặc thép U; giá có tại trang giá thép góc L.
Vật liệu và bảo vệ bề mặt
- Thép cacbon (SS400, Q235): phổ biến và kinh tế nhất. Đặc tính của mác này có trong bài thép tấm SS400. Cần sơn hoặc mạ khi dùng ở nơi ẩm.
- Mạ kẽm nhúng nóng sau gia công: cho sàn ngoài trời, cầu cảng, khu ẩm ướt.
- Inox chống trượt: cho nhà máy thực phẩm, hóa chất, nơi yêu cầu vệ sinh.
- Nhôm chống trượt: nhẹ, không gỉ, dùng cho xe, thùng xe, bậc lên xuống.
Khi sơn tấm gân, nên phun sơn để sơn phủ đều vào chân gân; quét bằng cọ dễ đọng sơn ở chân gân và hở ở đỉnh gân.
Lưu ý khi mua thép tấm chống trượt
- Hỏi rõ gân cán nóng hay tấm dập, kiểm mặt sau khi nhận.
- Hỏi rõ độ dày nền và đo ở phần nền giữa các gân.
- Thống nhất cách tính khối lượng: cân thực tế hay theo barem của nhà cung cấp.
- Chọn khổ tấm hợp với khung đỡ để giảm cắt ghép và hao hụt.
- Kiểm bề mặt: gân đều, không sứt mẻ, không gỉ ăn sâu.
Các loại thép tấm khác và mặt bằng giá chung có ở trang giá thép tấm cán nóng, cán nguội, chống trượt.
Câu hỏi thường gặp
Thép tấm chống trượt có những loại hoa văn nào?
Phổ biến là 5 gân, gân lá (hạt đậu), 3 gân và kim cương. Ở Việt Nam, thép tấm gân cán nóng chủ yếu là kiểu 5 gân.
Thép tấm gân 5 ly nặng bao nhiêu?
Theo cách tính thông dụng khoảng 42,25 kg/m², tấm 1500 × 6000 khoảng 380 kg.
Làm sao phân biệt tấm gân cán nóng và tấm dập?
Xem mặt sau: cán nóng thì phẳng, tấm dập thì lõm theo hình gân.
Độ dày thép tấm gân tính cả gân không?
Thông thường độ dày ghi là độ dày nền, chưa tính chiều cao gân.
Kết luận
Thép tấm chống trượt có nhiều kiểu hoa văn, phổ biến nhất ở Việt Nam là 5 gân; kiểu gân lá thoát nước và dễ vệ sinh hơn nhưng ít hàng sẵn. Quan trọng hơn hoa văn là chọn đúng loại gân cán nóng cho sàn chịu lực, đúng độ dày nền và vật liệu phù hợp môi trường. Cần báo giá thép tấm gân theo độ dày và khổ, hãy liên hệ Giá Thép Hôm Nay.