Tìm nhà máy sản xuất thép hình tại Việt Nam sẽ thấy số lượng ít hơn nhiều so với thép xây dựng: chỉ vài doanh nghiệp cán được thép hình H, I, U, V từ phôi, còn phần lớn quy cách cỡ lớn vẫn phải nhập khẩu. Nhiều danh sách trên mạng còn ghép nhầm cả nhà máy thép xây dựng, nhà máy ống thép vào nhóm thép hình. Bài viết tổng hợp các nhà máy thép hình cán nóng đang hoạt động theo thông tin chính thức của từng đơn vị, dải quy cách và tiêu chuẩn, các dự án sắp vận hành, nguồn thép hình nhập khẩu và cách nhận biết nguồn gốc khi mua.
Thép hình được sản xuất như thế nào?
Thép hình cán nóng (H, I, U, V, L) được cán từ phôi thép nung đỏ qua nhiều giá cán định hình, sau đó làm nguội, nắn thẳng và cắt theo chiều dài. Thép hình cỡ nhỏ và trung thường cán từ phôi vuông; thép H, I cỡ lớn cần phôi dầm có tiết diện gần giống chữ H và máy cán vạn năng có trục đứng, trục ngang cùng lúc. Vì vậy nhà máy thép hình cỡ lớn đòi hỏi vốn đầu tư và công nghệ cao hơn nhiều so với nhà máy thép xây dựng. Các loại phôi được giải thích trong bài phôi dầm và phôi vuông dùng để cán thép.
Cần phân biệt với thép hình cán nguội như xà gồ chữ C, chữ Z: loại này được chạy máy cán định hình từ thép cuộn đen hoặc mạ kẽm ở nhiệt độ thường. Xưởng cán xà gồ có rất nhiều, chất lượng phụ thuộc chủ yếu vào cuộn thép đầu vào, nên “thương hiệu” của xà gồ thực chất là thương hiệu của cuộn thép.
Các nhà máy thép hình cán nóng tại Việt Nam
| Nhà máy | Địa điểm | Thép hình sản xuất | Tiêu chuẩn công bố |
|---|---|---|---|
| POSCO Yamato Vina (PY VINA) | KCN Phú Mỹ 2 (Bà Rịa – Vũng Tàu cũ) | H 100×100 đến 700×300; U 150×75 đến 380×100; thép góc cỡ lớn từ 175×175; cừ Larsen | JIS, KS, ASTM, TCVN, BS, EN, AS/NZS |
| Gang thép Thái Nguyên (TISCO) | Thái Nguyên | Thép góc L63 đến L130; chữ C (U) C60 đến C180; chữ I từ I100 đến I200; đang triển khai cỡ trung | TCVN |
| Thép An Khánh (nhãn hiệu AKS) | Sóc Sơn, Hà Nội; chi nhánh tại Đồng Nai | Thép V, U, I cỡ nhỏ và trung; phôi thép | JIS G3101, JIS G3192, ASTM A36, TCVN 7571 |
| Thép Đại Việt | Thái Nguyên | Thép hình V, U, I; dự án mới 500.000 tấn/năm | Theo yêu cầu đơn hàng |
| Hòa Phát Dung Quất (đang xây dựng) | KKT Dung Quất, Quảng Ngãi | Ray, thép hình, thép đặc biệt; 700.000 tấn/năm | Chưa có sản phẩm, ray dự kiến từ 2027 |
Quy cách ghi theo công bố của từng doanh nghiệp tại thời điểm viết bài; danh mục thực tế có thể thay đổi theo đợt sản xuất, nên khi mua cần hỏi trực tiếp nhà cung cấp quy cách có sẵn.
POSCO Yamato Vina (PY VINA)
Doanh nghiệp được thành lập tháng 5/2010 với tên POSCO SS VINA, hoàn thành nhà máy và sản xuất thương mại năm 2015 với dây chuyền luyện thép công suất khoảng 1 triệu tấn/năm. Tháng 4/2020, công ty trở thành liên doanh giữa POSCO (51%), Yamato Kogyo (30%) và Siam Yamato Steel (19%), lấy tên PY VINA. Đây là nhà sản xuất thép hình chữ H cỡ lớn đầu tiên tại Việt Nam, với dải H từ 100×100 đến 700×300 theo JIS G3192, KS D3502, cùng thép chữ U cỡ trung, thép góc cỡ lớn và cừ Larsen. Năm 2023, PY VINA là doanh nghiệp thép đầu tiên tại Việt Nam có chứng nhận EPD (tuyên bố môi trường sản phẩm) quốc tế cho thép H, U, V. Bảng giá các quy cách thép H xem tại trang giá thép hình H theo quy cách.
Gang thép Thái Nguyên (TISCO)
Ngày 29/11/1978, Nhà máy cán thép Lưu Xá của TISCO cán thành công sản phẩm thép hình đầu tiên, khép kín dây chuyền luyện kim liên hợp từ quặng sắt, gang, phôi đến cán thép. Theo công bố của TISCO, nhà máy có năng lực trên 200.000 tấn thép cán/năm cho cả thép thanh, thép cuộn và thép hình; thép hình gồm thép góc L63 đến L130, thép chữ C60 đến C180, thép chữ I từ I100 đến I200 (thép chữ I theo TCVN 1655-75, dài 6 đến 9 m), và đang triển khai các cỡ trung như C200, L150 đến L200. Thông tin về thương hiệu TISCO có thêm ở trang thép Thái Nguyên và bảng giá.
Thép An Khánh
Công ty TNHH Thép An Khánh thành lập cuối năm 2002, kế thừa từ một công ty thương mại thép, trụ sở và cơ sở sản xuất chính tại xã Tân Minh, Sóc Sơn, Hà Nội, có chi nhánh tại Đồng Nai. Doanh nghiệp sản xuất phôi và thép hình cán nóng với nhãn hiệu AKS, công bố áp dụng các tiêu chuẩn JIS G3101:2010, JIS G3192:2010, ASTM A36 và TCVN 7571. Sản phẩm thế mạnh là thép góc, thép chữ U, chữ I cỡ nhỏ và trung, dùng nhiều cho cột điện, nhà xưởng, kết cấu thép. Giá thép góc V, L có tại trang giá thép hình V các cỡ.
Thép Đại Việt và dự án Phú Bình
Công ty Cổ phần Đầu tư Thương mại Thép Đại Việt thành lập năm 2009, có nhà máy tại Thái Nguyên hoạt động từ năm 2017 với công suất khoảng 150.000 tấn/năm, cung cấp thép hình cho các dự án đường dây truyền tải điện, điện mặt trời và chế tạo thiết bị. Năm 2025, công ty con Đại Việt PB đề xuất dự án Nhà máy sản xuất thép hình Đại Việt Phú Bình tại cụm công nghiệp Bảo Lý – Xuân Phương (Thái Nguyên), tổng vốn khoảng 2.200 tỷ đồng, công suất 500.000 tấn sản phẩm/năm gồm phôi và thép hình cỡ nhỏ, cỡ trung (thép góc, chữ C, chữ I đến khoảng I400). Theo kế hoạch công bố, dự án vận hành thử trong quý IV/2026.
Hòa Phát: nhà máy ray và thép hình đang xây dựng
Ngày 19/12/2025, Hòa Phát khởi công Nhà máy sản xuất ray và thép đặc biệt tại Khu kinh tế Dung Quất, vốn đầu tư hơn 10.000 tỷ đồng, công suất thiết kế 700.000 tấn/năm, dây chuyền của SMS Group (Đức) và Primetals (Anh). Sản phẩm gồm ray đường sắt, thép hình và thép đặc biệt; ray dự kiến có từ năm 2027. Như vậy ở thời điểm hiện tại Hòa Phát chưa bán thép hình cán nóng H, I, U, V; chi tiết trong bài Hòa Phát đã sản xuất thép hình chưa.
Thép hình nhập khẩu
Do số nhà máy trong nước ít, nhiều quy cách thép hình, nhất là H, I cỡ lớn và thép hình dùng cho cầu, nhà cao tầng, được nhập khẩu. Nguồn lớn nhất là Trung Quốc, ngoài ra có Nhật Bản, Hàn Quốc và Thái Lan. Mác thép đi kèm tùy tiêu chuẩn của nước sản xuất:
| Tiêu chuẩn | Mác thường gặp | Hay thấy ở hàng |
|---|---|---|
| JIS G3101 (Nhật Bản) | SS400 | Nhật, Hàn, Thái, Trung Quốc, trong nước |
| GB/T 700, GB/T 1591 (Trung Quốc) | Q235B; Q355B (trước đây Q345B) | Trung Quốc |
| ASTM (Hoa Kỳ) | A36, A572 Gr50 | Nhiều nước, theo đơn hàng dự án |
| EN 10025 (châu Âu) | S275JR, S355JR | Dự án có tư vấn châu Âu |
Ý nghĩa mác SS400 và khác biệt giữa hai mác phổ biến của Trung Quốc được giải thích trong các bài thép SS400 theo tiêu chuẩn Nhật và Q355B thay cho Q345B.
Thuế chống bán phá giá: thép hình chữ H xuất xứ Trung Quốc chịu thuế chống bán phá giá từ tháng 9/2017; năm 2022 biện pháp được gia hạn thêm 5 năm (đến tháng 9/2027), mức thuế khác nhau theo nhà sản xuất, từ 22,09% đến 33,51%. Ngày 19/06/2026, Bộ Công Thương ban hành Quyết định 1454/QĐ-BCT rà soát cuối kỳ để quyết định tiếp tục hay chấm dứt biện pháp sau khi hết hạn; ngày 22/08/2026 có Quyết định 2084/QĐ-BCT về kết quả rà soát lần ba, điều chỉnh mức thuế với một nhóm doanh nghiệp. Kết quả rà soát cuối kỳ sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới giá thép H nhập khẩu.
Thép hình cán nguội: xà gồ C, Z
Xà gồ C, Z dùng làm đòn tay mái, khung vách nhà xưởng được cán nguội từ thép cuộn, có thể đặt cán theo chiều dài công trình. Khi chọn xà gồ, điều cần kiểm tra là độ dày thực tế, lớp mạ và thương hiệu cuộn thép, không phải tên xưởng cán. Bảng quy cách và giá xem tại các trang giá xà gồ C đen và mạ kẽm, giá xà gồ Z theo độ dày.
Nên chọn thép hình trong nước hay nhập khẩu?
| Tiêu chí | Thép hình sản xuất trong nước | Thép hình nhập khẩu |
|---|---|---|
| Dải quy cách | Đủ với V, U, I cỡ nhỏ và trung; H lớn chủ yếu từ PY VINA | Rộng hơn, nhất là H, I cỡ rất lớn và hàng đặc chủng |
| Thời gian giao hàng | Nhanh, dễ chia nhỏ đơn hàng | Phụ thuộc lịch tàu, thường phải đặt trước |
| Chứng từ | Chứng chỉ chất lượng của nhà máy, dễ đối chiếu | Chứng chỉ chất lượng của nhà máy nước ngoài kèm CO |
| Thuế, chi phí | Không chịu thuế nhập khẩu | Có thể chịu thuế chống bán phá giá (thép H Trung Quốc), cước biển, tỷ giá |
| Phù hợp | Nhà xưởng, cột điện, kết cấu phổ thông | Công trình cần quy cách lớn, tiêu chuẩn riêng của dự án |
Với công trình dân dụng và nhà xưởng thông thường, thép hình trong nước thường đủ đáp ứng; với dầm cỡ lớn, nên hỏi song song cả hai nguồn và so sánh trên cùng mác, cùng tiêu chuẩn. Cách chọn giữa dầm H và dầm I được phân tích trong bài khác nhau giữa thép hình I và H.
Cách nhận biết nguồn gốc thép hình khi mua
- Ký hiệu trên sản phẩm và tem bó: thép hình của nhà máy thường có tem nhãn ghi tên nhà sản xuất, mác thép, quy cách, số lô (số mẻ nấu) và ngày sản xuất; nhiều nhà máy còn cán nổi ký hiệu trên thân thép.
- Chứng chỉ chất lượng của nhà máy: số lô trên chứng chỉ phải khớp với tem bó; hàng nhập khẩu cần thêm giấy chứng nhận xuất xứ. Cách đọc bộ chứng từ này có trong bài đọc và kiểm tra CO, CQ của lô thép.
- Đo và cân thực tế: đo chiều cao, bề rộng cánh, độ dày bụng, cánh và cân khối lượng 1 m, so với bảng tiêu chuẩn; thép thiếu kích thước, nhẹ hơn nhiều so với barem là dấu hiệu cần hỏi lại.
- Cẩn trọng với tên gọi: hàng chào là “thép hình Hòa Phát” hiện chưa phải thép hình cán nóng của Hòa Phát; nên yêu cầu ghi rõ nhà sản xuất trên báo giá và hợp đồng.
Quy trình kiểm tra đầy đủ khi nhận hàng được hướng dẫn trong bài 7 bước chọn và nghiệm thu thép hình.
Thị trường thép hình năm 2026
Nhu cầu thép hình năm 2026 được hỗ trợ bởi xây dựng nhà xưởng, khu công nghiệp, cầu đường và các dự án năng lượng. Về nguồn cung, thị trường đang chờ thêm hai dự án trong nước là thép hình Đại Việt Phú Bình (dự kiến chạy thử cuối năm 2026) và nhà máy ray, thép hình của Hòa Phát tại Dung Quất (ray từ năm 2027). Ở chiều nhập khẩu, kết quả rà soát cuối kỳ thuế chống bán phá giá thép H Trung Quốc là yếu tố cần theo dõi. Giá thép hình còn chịu tác động của giá phôi, thép phế, HRC thế giới và tỷ giá; các yếu tố này được phân tích trong bài 10 yếu tố làm giá thép hình thay đổi. Mức giá tham khảo các loại thép hình có tại trang giá tham khảo thép hình các loại.
Câu hỏi thường gặp
Việt Nam có nhà máy sản xuất thép hình chữ H không?
Có. PY VINA tại Phú Mỹ sản xuất thép H từ 100×100 đến 700×300 theo JIS G3192, KS D3502. Các quy cách H lớn hơn hoặc theo tiêu chuẩn riêng của dự án thường phải nhập khẩu.
Hòa Phát có sản xuất thép hình không?
Chưa. Hòa Phát đang xây nhà máy sản xuất ray và thép đặc biệt tại Dung Quất, có thép hình trong cơ cấu sản phẩm, ray dự kiến có từ năm 2027.
Thép hình I cỡ lớn mua ở đâu?
Thép I cỡ nhỏ và trung có từ các nhà máy trong nước như TISCO, An Khánh; thép I cỡ lớn chủ yếu nhập khẩu từ Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc. Nhiều công trình chuyển sang dùng thép H cánh hẹp thay cho I cỡ lớn.
Thép hình nhập khẩu có bị thuế chống bán phá giá không?
Thép hình chữ H xuất xứ Trung Quốc đang chịu thuế chống bán phá giá, mức tùy nhà sản xuất và đang được rà soát cuối kỳ năm 2026. Các loại thép hình khác và nguồn nước khác chịu thuế nhập khẩu thông thường.
Kết luận
Các nhà máy sản xuất thép hình cán nóng tại Việt Nam hiện gồm PY VINA (thép H, U, góc cỡ lớn), Gang thép Thái Nguyên, An Khánh, Đại Việt (thép V, U, I cỡ nhỏ và trung), cùng hai dự án sắp vận hành của Đại Việt và Hòa Phát. Phần lớn thép H, I cỡ lớn vẫn nhập khẩu, trong đó thép H Trung Quốc chịu thuế chống bán phá giá. Khi mua, hãy yêu cầu ghi rõ nhà sản xuất, mác thép, tiêu chuẩn trên báo giá và đối chiếu chứng chỉ chất lượng với tem bó. Bài viết cập nhật ngày 06/10/2026; cần báo giá thép hình theo quy cách và khối lượng, hãy liên hệ Giá Thép Hôm Nay.